Türkiye’nin Katar işbirliğiyle Suriye’de inşasına başladığı konutlar hakkında neler biliniyor?

Recep Tayyip Erdoğan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turu tamamlandıktan sonra yaptığı balkon konuşmasında “Katar’la işbirliği yaptık. Yeni iskan projesiyle birkaç yıl içinde 1 milyon kişinin dönüşünü temin edeceğiz” dedi.

Bunu seçimden birkaç gün önce katıldığı yayında da söylemiş, daha önce Afrin ve İdlib’de yapılan briket evler gibi değil, kalıcı binalar yapılacağını belirtmişti.

24 Mayıs’ta, yani ikinci turdan dört gün önce, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun katılımıyla, Suriye’nin kuzeyindeki Cerablus’ta bir temel atma töreni düzenlendi.

Soylu, “Bütün maliyetlerini, bütün projesini Katar Devlet Kalkınma Fonu’nun üstlendiği bu önemli adım için Nisan 2023’te AFAD Başkanlığı ile Katar Devlet Kalkınma Fonu arasında bir protokol imzalandı” dedi.

Katar Kalkınma Fonu Genel Müdürü Khalifa Al-Kuwari’nin de katıldığı törende Soylu, 28 bin 681 konutluk projenin ilk etabı olan 5 bin konutluk kısmının temel atmasının gerçekleştiğini söyledi.

Türkiye’deki Suriyeli sığınmacılar için yapılan bu konutların 60, 80, 100 metrekare olacağını, aynı zamanda tarım arazileri, ticaret, üretim-sanayi tesisleri, okul ve sağlık birimlerinin de bulunacağını belirten Soylu, iki buçuk üç yıl içinde 1 milyon Suriyelinin buraya gideceğini düşündüklerini ifade etti.

Ancak hükümet tarafı söylemlerinde, Suriyelilerin zorla geri gönderilmesinin düşünülmediğini, gönüllü olarak buraya yerleşmek isteyeceklerini ısrarla belirtiyor.

Temeli atılan projeyle ilgili dikkat çeken birkaç detay var. Bunlar Katar Kalkınma Fonu’nun neden ve ne karşılığında Türkiye’yle böyle bir işbirliğine girdiği, Suriye yönetimi ile Rusya’nın bu temel atma girişimine nasıl tepki verdiği, kurulacak şehirlerin güvenliği ve yönetiminin kim tarafından sağlanacağı, son olarak da AFAD’ın rolü.

Katar Kalkınma Fonu internet sitesi ve konuyla ilgili Katar medyasında çıkan haberlerde projeye dair; 5 bin apartman ile cami, alışveriş merkezi, üç okul ve sağlık merkezi dahil kamu kurumlarının, alt yapısıyla inşa edileceği proje kapsamında 50 bin kişiye yaşam alanı sağlanacağını ifade ediliyor.

Ancak inşaatı hangi şirketlerin yapacağı, bu şirketlerin Katar mı yoksa Türkiye merkezli mi olduğu ve nasıl seçildikleri, ne kadarlık bir bütçe ayrıldığı, Türkiye ile yapılan anlaşmanın detayları ve AFAD’ın rolüne dair bir bilgi yer almıyor.

BBC Türkçe’nin konuyla ilgili bilgi almak için görüştüğü AFAD, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile görüşülmesi gerektiğini söyledi ve AFAD’ın projedeki rolüne dair bilgi vermedi.

“Mülteci krizinin tam olarak çözülmesi, Suriye’de barışın sağlanmasına bağlı”

BBC Türkçe’ye konuşan Orta Doğu uluslararası ilişkiler uzmanı Mahmoud Allouch, bu projenin, Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyindeki bölgeleri mültecilerin dönüşü için hazırlama çabaları kapsamında olduğunu söylüyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, özellikle yerel seçimler öncesinde yani aşağı yukarı bir yıl içinde en az 1 milyon mülteciyi geri göndermek istediğini vurguluyor.

“Bugüne kadar sadece yarım milyon Suriyeli mülteci Suriye’ye döndü. Bu rakam, yaklaşık üç buçuk milyona kıyasla hala az. Proje, mültecilerin bir kısmını geri göndermeyi başarabilir, ancak mülteci sorununun tam olarak ele alınması, Suriye’de barışın sağlanmasıyla bağlantılı.”

“Katar çok farklı şeylerin peşinde: İmaj, güvenlik, diplomatik destek”

Türkiye’nin, enflasyon ve deprem nedeniyle büyük mali ve ekonomik baskılarla karşı karşıya olduğunu hatırlatan Allouch, bu nedenle, bu proje için bir ülke finansmanın çok önemli olduğunu belirtiyor.

Katar Kalkınma Fonu projenin, Suriye iç savaşı başladığından bu yana Katar’ın Suriyelilere destek ve insani yardım sağlama çabalarının bir parçası olduğu belirtiliyor.

BBC Türkçe’nin sorularını yanıtlayan, Fransa’daki Arap ve Müslüman Dünyası Çalışmaları Enstitüsü’nden araştırmacı Thomas Pierret; Katar’ın bölgede, Türkiye’ye böyle bir destek verip mültecilerin Kuzey Suriye’ye yerleştirilmesi için ödeme yapmaya hazır olan tek ülke olduğunu belirtiyor:

“Çünkü Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Suriye rejimiyle barıştı. Merkezi hükümetle normalleşmeye gidiyorsanız, muhalif grupların elindeki bölgelerde gayrimenkul projelerini finanse etmezsiniz.

“Yapmaya istekli olsalar bile, ki değiller, bu neredeyse imkansız çünkü bu Suriye rejimi için bir tür provokasyon olur.”

Katar’ın maddi bir kaygısının olmadığını, o nedenle Türkiye’nin Katar’a geri ödeme yapacağını düşünmediğini belirten Pierret, “Katar çok farklı şeylerin peşinde: İmaj, güvenlik, diplomatik destek. Çünkü Suudi Arabistan ve BAE gibi komşularıyla ilişkileri son zamanlarda büyük ölçüde iyileşmiş olsa da bir krizin ne zaman patlayacağı belli değil. Katar’ın bu müttefik ağlarını kurmasının nedeni bu ve siyasi, diplomatik ve askeri güce sahip olan Türkiye gibi önemli bir bölgesel oyuncunun desteğini alması son derece faydalı” diyor.

“Suriye durumdan hoşnut değil”

Suriye hükümetine yakın Al-Watan gazetesi temel atma töreninin ertesi günü, Türkiye’nin Suriye ile ilişkileri normalleştirme yönünde hızlı adımlar atma ihtimalinin uzak göründüğünü yazdı.

Gazetede, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun; yakın zamanda Suriye ve Türkiye’nin yanı sıra Rusya ve İran’dan yetkililerden oluşan bir komitenin toplanarak bir anlaşma üzerinde çalışmaya başlayacağını belirttiği basın açıklamalarını da yalanladı.

Geçtiğimiz ay Suriye ile Türkiye arasında normalleşme adımlarının gündeme geldiğini, ancak bunların çoğunlukla Erdoğan yönetimin seçmenlere, “mültecileri Suriye’ye geri göndermek için uzlaşmaya çalıştığı” izlenimi vermek istemesiyle alakalı olduğunu ekleyen Pierret, “Erdoğan’ın bu konuda hiçbir zaman çok ciddi olmadığını düşünüyorum” diyor.

Pierret, “Genel konuşursak Suriye rejimi resmi olarak Suriye’nin kuzeyinde Türk işgali olduğunu varsayıyor, buna yeni Osmanlı işgali diyen resmi makamlar var” derken, Suriye yönetiminin son haftalarda Türk ordusunun Suriye topraklarından tamamen geri çekilmesi konusunda ısrarcı olduklarını, hatta ciddi bir müzakere için geri çekilmeyi ön koşul olarak sunduğunu hatırlatıyor:

“Erdoğan ise dinlemek istemiyor. Türkiye, birliklerini Suriye içinde tutarken bir tür normalleşme istedi ama mülteciler için yeni şehirler inşa etmek, Türkiye’nin gerçek niyetinin Kuzey Suriye’de kalmak olduğunun en iyi göstergesi.

“Milyarlarca Katar parasıyla 50 bin kişilik bir şehir inşa etmek istiyorlar ve sonra geri çekilip rejim ve Rusların orayı mahvetmesine, insanları tekrar sınırın ötesine itmesine izin vermeleri ne kadar gerçekçi? Bu girişim gerçekten Türkiye’nin burada kalacağını gösteriyor. Ve tabii ki Suriye rejimi bundan çok mutsuzdur.”

Her ne kadar Suriye rejiminin bu projeyle ilgili tavrının son derece açık ve olumsuz olduğu bilinse de Pierret bu inşaatların başlatılmasına tepki göstermeyeceğini düşünüyor.

Allouch Suriye rejiminin, elbette Türkiye’nin kuzey Suriye’deki rolünü güçlendirdiği için projeye karşı çıkacağını belirtiyor. Fakat, “Gerçekte bu bölgelerde savaşın sebep olduğu yıkımı iyileştirmeye yardımcı olduğu sürece Suriye bundan fayda görebilir” sözlerini ekliyor. Rusya’nın projeyi onaylamasının, rejimin alacağı konumundan daha önemli olduğunu ekliyor.

Rusya’nın tavrı ne?


Suriye rejimi için meşruiyet, egemenlik nedenleriyle önemli olsa da Rusya için böyle olmadığını belirten Pierret, “Rusya için Kuzey Suriye’deki bu uzun süreli Türk varlığını kabul etmek, Türkiye ile ortaklığı sürdürmek için ödenmesi gereken bir bedel. Ama tabii ki Türkler dışarıda olsaydı Rusya daha mutlu olurdu” diyor.

“Türkiye’yi tamamen NATO ve ABD’nin kollarına itmemek için Ruslar, iki taraf arasında arabuluculuk yapan Türkiye’ye sahip olmaktan fazlasıyla mutlu.”

“Rusya, Erdoğan’ın, kendisine ülke içinde baskı oluşturan mülteci sorununu çözmesi gerektiğinin farkında” diyen Allouch ise, “Türkiye’nin ilişkilerinin geleceği için bir anlaşmaya ulaşmak adına Şam’la diyaloğunu düzen içinde sürdürdüğü ve mültecilerin dönüşüne yardımcı olduğu sürece bu projeye karşı olduğunu düşünmüyorum” diyor.

Bölgenin güvenliği ve yönetimi

Bu yeni kurulacak bölgenin yönetimiyle ilgili ayrıntıları bilmediğini ancak Kuzey Suriye’deki diğer topraklardakine benzer olacağını varsaydığını belirten Pierret, burada çok katmanlı bir yönetimin, yerel yetkililerle Türk makamlarının karmaşık bir kombinasyonu olabileceğine işaret ediyor:

“Yerel konseyler bazı şeyleri yapıyor, güvenliği Suriye Milli Ordusu’nun (SMO) elinde olduğu varsayılabilir, Türk kurumları da belli başlı görevleri icra ediyor. İşbölümü son derece karmaşık. Örneğin sadece okullara bakarsak, yerel meclisler tarafından, Suriye İçişleri tarafından, Türkiye tarafından yönetilen okulları var.”

İletişime geçtiğimiz Katar Kalkınma Fonu, AFAD, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan konuyla ilgili yanıt alamadık.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
ligobet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
kralbet
matadorbet
markajbet
matbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Kadıköy Escort
betturkey
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
pendik escort